ANA SAYFA > SEKTÖRLER > ANA METAL-DÖKÜM
 

ANA METAL-DÖKÜM

Konya ilinde, dökümcülere ait “Konya Dökümcüler Odası” olmadığından çok sayıda küçük (atölye niteliğinde) ve büyük dökümhaneler farklı meslek odalarında kayıt altındadır. Bu dökümcüler genellikle “Yeni Dökümcüler Sanayi”, “Anadolu Sanayi”, “1. 2. ve 3. Organize Sanayi Bölgelerinde“ faaliyet göstermektedir.

Dökümhanelerin bir kısmı çelik döküm işlemi ve alüminyum döküm işlemi ve büyük bir kısmı da pik döküm işlemini gerçekleştirmektedir. Konya’da imal edilen tarım makinelerinin Türkiye makine imalat sanayinin gelişmesinde önemli bir rolü vardır. Tarım makineleri imalat sektörünün gelişmesi ile birlikte döküm endüstrisi de büyük bir gelişme göstermektedir. Döküm endüstrisinin önemi gün geçtikçe, makinelerde kullanılan döküm oranının da artmasıyla daha iyi anlaşılmaktadır. Artık yüksek kalitede üretim gerçekleştirilmesi için döküm standartlarının iyi bilinmesi ve bu standartlar çerçevesinde üretim yapılması gerekmektedir.

Döküm sektöründe faaliyette olan 285 firma mevcuttur.Döküm sektörü potansiyel müşterilerin birçoğu yine Konya’dadır ve böylece Konya’daki tüm işletmelerin tahminen en az %40’ı metal döküm değer zincirinin parçasıdır. Ayrıca, döküm sektörünün Konya ihracatının %63 ve Konya sanayi ihracatının %78’inde payı vardır.

Konya 2008 yılında yaklaşık 180.000 ton döküm parçası üretmiştir (ulusal döküm çıktısının %14’ü). Bölgedeki mevcut kapasitenin yıllık 400.000 ton olduğu tahmin edilmektedir. Konya döküm kapasitesinin % 43’ü gri dökme demir, % 25’i çelik, % 22’si diğer dökme demirler, % 5’i bronz, % 3’ü ventil ve % 2’si alüminyumdur.

Türkiye’deki dökümhanelerin %25’i bu bölgede yerleşiktir. Konya’daki üretimin %65’i demir, %25’i, çelik ve %10’u ferrüz olmayan dökümdür.

Dökümhanelerin %33’ü gri dökme demir dökümhanesi, %27’si diğer dökme demir dökümhaneleri, %25’i çelik, %9’u ventil, %4’ü alüminyum ve %2’si bronz olarak kayıt edilmiştir. Ortalama istihdam, gri dökme demir ve diğer demir dökümhanelerinde 21, çelik dökümhanelerinde 19, ventil dökümhanelerinde 18, alüminyum dökümhanelerinde 38 ve bronz dökümhanelerinde 16 kişidir. En fazla işçi yoğunluğu olan dökümhaneler alüminyum dökümhaneleridir ve ikinci en yüksek ise dökme demir dökümhaneleridir.

Konya’daki döküm sektöründeki istihdam verileri döküm cinsi yönünden incelendiğinde, döküm sektöründeki yoğunlaşmanın pik, sfero ve çelik döküm yapan işletmelerde olduğu görülmektedir.

2008 yılında Konya ihracatının %78’i sanayi ihracatı iken, yine toplam ihracatın %63’ü döküm sektöründe gerçekleşmiştir. Döküm için ana pazar, tüm döküm ihracatının %48’inin yapıldığı Avrupa’dır. En büyük müşteriler İtalya (%11), Yunanistan (%10) ve Almanya (%6)’dır. Sektörde, ülke genelinde ihracatta en büyük pazar Almanya iken Bölge için en büyük pazarın İtalya olduğu ve Almanya’nın üçüncü sırada olduğu görülmektedir. Diğer önemli ihracat pazarları ise İran (%6), Rusya (%6) ve Irak (%4)’tır. İhracat yapılan toplam ülke sayısı 164’tür.

Ürünlere re Konya Döküm ve İlgili Sektörlerin İhraca, 2008

 

İhracat (milyon Dolar)

Makine parçaları

206

Otomotiv parçaları

183

Ferrüz ve Ferrüz olmayan metaller

151

Çelik ürünler

20

Toplam

560

         Kaynak: Konya Metal Döküm Kümelenmesi Raporu, ABİGEM

Döküm ve ilgili ürünlerin doğrudan ve dolaylı ihracatının %37’si makine parçaları, %33’ü otomotiv parçaları, % 27’si ferrüz ve ferrüz olmayan metaller ve % 3’ü çelik ürünleridir. 2008 yılında, Konya döküm ve ilgili ürünleri doğrudan ve dolaylı ihracatı 560 milyon dolar değerindedir.

TR52 Düzey 2 Bölgesi’nde Öne Çıkan Döküm Alt Sektörleri

 

 

Türkiye

Konya

Sfero Döküm

Üretici Sayısı

283

89

İstihdam

11.960

1.894

Üretim (ton)

391.192

41.350

Çelik Döküm

Üretici Sayısı

258

80

İstihdam

9.305

1.506

Üretim (ton)

320.682

46.410

Pik Döküm

Üretici Sayısı

379

107

İstihdam

16.916

2.243

Üretim (ton)

587.819

79.686

Çatal, Kaşık, Bıçak (Siyah Sac)

Üretici Sayısı

1

1

İstihdam

9

9

Üretim (ton)*

 

 

             Kaynak: TOBB, 2010

            * TOBB Sanayi Veri Bankasında üretici sayısı 3’ten az olan illerin üretim bilgilerine yer verilmemektedir.

TOBB 2010 yılı verilerine göre,”çatal, kaşık, bıçak (siyah sac)” kolunda Türkiye’de üretim gerçekleştiren tek üretici Konya’da yer almaktadır. TR52 Düzey 2 Bölgesi’nde yer alan Konya önemli bir döküm merkezidir. Türkiye genelinde yer alan 258 çelik döküm üreticisinin 80’i Konya’da yer almaktadır. Pik dökümünde de öne çıkan bölge Türkiye’deki 379 üreticinin 107’sini barındırmakta olup, bu işletmelerin tamamı Konya İli’nde yer almaktadır. Sfero dökümünde de öne çıkan bölge Türkiye’deki 283 üreticinin 89’unu barındırmakta olup, bu işletmelerin tamamı Konya’da yer almaktadır.